- Overlijdensbericht - Menachem Fleischman
Slagerij Fleischman
- Bekwame kracht gezocht -
Zou ik hier even mogen telefoneren ?
Ik ben nog steeds in Jeruzalem. Waarom bel je mij niet terug ?
...Ik zal het later nog eens proberen.
Gaat het wel met je ?
Jongeman !
Ja.
U bent niet van hier.
Ik zit hier op een talmoed-school.
Zeer goed. Welke school ?
''De wijsheid van Menachem''.
Ben je zeker ? Ik dacht dat die school niet meer bestond.
Eigenlijk... ben ik op zoek naar een school.
Zozo, je zoekt...
Je kan wel hier blijven het stopt met regenen.
Dank u.
Gezegend zij Gij, de Eeuwige, Koning van dit Aardse Rijk...
U zoekt een slagersknecht ?
Waarom ?
Ik zoek werk.
Heb je eerder in een slagerij gewerkt?
Nee.
Ik heb net een aanvraag ingediend bij een talmoed-school.
Ik begrijp het. Hier is het wel even wat anders.
Dat begrijp ik.
Heb je al logies gevonden ?
Ik vind wel onderkomen bij een vriend.
Die vriend die je niet terugbelt ?
Hij zal wel terugbellen.
Ga terug naar huis. Dit is geen goede plek voor u.
Het zal me wel lukken.
Terugkeren is niet zo eenvoudig.
Wat doe je daar ?
Pas toch op !
Ik ben speciaal voor jou naar Jeruzalem gekomen.
Ik kan nergens anders heen.
Zeg dan toch iets !
Dat kun je niet menen !
En Hij, de Eeuwigdurende. Alleluja !
Zijn Naam zij geloofd en geprezen.
Dat wij hier getuige mogen zijn van zijn Rijk
en dat het mag voortleven in het huis van Israël
nu en in alle tijden. ''Amen''.
Ben je nog steeds op zoek naar werk ?
Heb je al gegeten ? Heb je honger ?
Zullen we vanavond samen studeren ?
Mijn vader, moge hij rusten in vrede, heeft hier nog gewoond.
Kom we gaan, we hebben veel werk.
En jij ?
Een jonge man moet studeren en bidden.
Luieren en nietsdoen leiden tot verveling. En verveling...
Van nietsdoen word je gek !
Je kan hier slapen tot je een school hebt gevonden.
Ik had er alles voor over gehad om te kunnen studeren.
Daarlangs.
Papa.
Shalom.
Jacob.
Neem die boeken en zet ze op hun plaats.
Shalom.
- Breng me de koshere... - Wat zeg je ?
De koshere kippen.
Geef antwoord !
Wat is er gaande ?
Niets. Neem me niet kwalijk.
Laat maar.
Wat is dit ?
Laat maar, het is niets bijzonders...
Je mag wel kijken.
Heb jij die getekend ?
- Het zijn maar ruwe schetsen. - Schetsen.
Kreeg je les in tekenen ?
Niet echt. Ik heb het mezelf geleerd.
Ik kan u tekenen, als u dat wil.
Ik wil graag even naar buiten.
Waar wil je naartoe ?
Is het toegestaan ?
Ephraïm.
- Hoe gaat het met je ? - Goed.
- Gaat het goed ? - Zeer goed.
- Dat is een tijdje geleden. - Ja.
- Alsjeblieft... - Doe dat niet hier.
Wat leert de Talmoed over boetedoening ?
Hij die zondigt tegen de geest van de wet, zal door te boeten zijn ziel zuiveren.
Een man die vast, is een zondaar.
Een vrome man die zich de verplichting oplegt te vasten
en aan wijn verzaakt,
moet men hem een zondaar noemen ?
en moet hij daarvoor boete doen ?
Waarom ?
Wat is de letterlijke betekenis ?
God wil niet dat de mens moet lijden.
Hij wil dat men van het leven geniet.
Tenslotte,... waarom heeft hij de wereld geschapen ?
Om goed te doen.
Omdat wij het goed zouden hebben.
Rabbi, dat antwoord...
dat antwoord bevredigt mij niet.
De asceet moet boete doen omdat hij niet op de uitdaging is ingegaan.
Dienaar van God zijn is een dagelijkse opdracht.
Je moet de beproevingen koesteren. Blij zijn om ze te kunnen overwinnen.
God dienen, daar heeft het alles mee te maken.
Vreugde scheppen in de beproeving.
Nog eens bedankt.
Waar ga je naartoe ?
Een ritueel bad nemen, in de Mikvah, buiten de stad.
Kom je niet naar het avondmaal voor de Sabbat ?
Wil je dat ik kom ?
Ja.
Kom dan mee naar de Mikvah.
Ik kan niet. Ik heb Rivka beloofd om te helpen.
Hoe lang is het geleden dat je nog buiten Jeruzalem bent geweest ?
Kom je?
Kom dan, dompel je onder.
Hoe is het water ?
IJskoud.
Het water is lekker.
Papa is er !
Papa, wie heb je meegebracht ?
Jacob, breng de glazen.
Als voorsmaakje van het Paradijs
dient de Sabbat om uit te rusten
Allen die zich hier aan overgeven zullen er vreugde uit putten.
De beproevingen, uit de tijd voor de Messias, zijn onze Redding.
Wij zullen verlost worden. En alle pijn en verdriet zullen verdwijnen.
Heb je me gezien ?
Ja, ik heb je gezien.
Waar heb je gestudeerd ?
In de ''Or Vachesed'' in Safed.
Zozo...
Het smaakt lekker.
Voor mij een klein stukje.
Aaron eet te weinig vlees...
- Een klein stukje. - Eet wat je wil.
Dat is teveel.
Neem nog een beetje.
Ik eet enkel dit, en niet meer.
Jacob, eet.
Neem een groter stuk.
Anders zal je niet groeien.
Mama, ik lust het niet.
Alles wat je moeder klaarmaakt is lekker.
Je hebt een fijne familie.
Dank je.
Wat doet u in Jeruzalem ?
Studeren en sparen.
En waar woon je ?
In de slagerij.
In de bovenkamer ?
Het is slechts tijdelijk.
Heb je dan geen familie hier ?
Nee.
Huwelijksplannen ?
Voor het ogenblik studeer ik alleen maar.
Dat komt nog wel, met de hulp van God.
Wanneer je iets nodig hebt,
vraag het ons gerust.
Snij het in kleine stukken.
- Dat hier ? - Ja.
In kleine stukjes.
Nooit met de armen gekruist. En het mes tegen de plank houden.
Kracht gebruiken. Zo.
Waarom moet je nu lachen? In een slagerij wordt niet gelachen.
Het mes is je gereedschap. Heb er respect voor.
En dat stuk vlees moet gemalen worden.
Goed, ik zal het doen.
Nee, dat kan je niet alleen. Ik zal je helpen.
Hou het goed vast.
Shalom aleichem.
Shalom aleichem !
Shalom aleichem.
Ze wachten op ons, Aaron.
Ze wachten op ons...
Is dat allemaal voor mij ?
Neen, dat is voor u.
Zo, mijn vlees.
Ga maar alleen. Ik heb het te druk.
Ik kan niet rijden.
Ik heb het te druk.
Het is helemaal aan de andere kant van de stad.
Het is wel goed, Aaron.
Ga maar. Ik zal wel alleen verder doen.
Zou je daar geen verbandje rond doen ?
Hij komt uit Safed. - Wie ?
Ezri. Je knecht.
Ik weet het. Hij studeerde in ''Or Vachesed''.
Ik weet het. Ze hebben hem daar buiten gegooid.
Om welke reden ?
Hij deed teveel "goede daden".
Geef hem zijn ontslag.
Nooit gehoord van liefdadigheid en hulpvaardigheid ?
Mijn vader heeft hem nog aangenomen, en het is zijn slagerij.
Hij neemt een nieuwe start bij mij.
Heeft je vader hem nog aangenomen ?
Ben je daar zeker van ?
En ik begin opnieuw met hem.
Wat zeg je ?
Je kent hem niet.
Er worden dingen over hem verteld... Ik zou het verder willen uitzoeken.
Goed, doe dat maar.
Ik weet niet wat je hebt gehoord, of wat er over hem wordt verteld.
Hoewel je een wijs man bent, en over veel ervaring beschikt,
heb je dit toch nog niet begrepen :
God heeft Ezri geschapen, en God laat Ezri leven.
En alleen Ezri kan God dienen, op zijn eigen unieke manier.
Kijk die klaploper daar.
Israël Fisher.
Men heeft hem gezien met Sarah, de dochter van Mordechaï.
Nog een die onrust zaait.
Wat doe jij hier ?
En wat doe jij hier ?
Haal je hier je inspiratie ?
Soms.
Ik wilde je niet storen. Teken rustig verder.
Ik maak slechts schetsen. Je stoort me niet.
Teken maar verder.
Wil je mijn portret tekenen ?
Zet je neer.
Zet je hoed af.
Ontspan je.
Tracht je te ontspannen.
Ontspan ook je gezicht.
Waarom ben je naar hier gekomen ?
Was je naar me op zoek ?
Nee. Ik was iets vergeten in de slagerij.
Beheers je.
Wij hebben de gelegenheid onszelf nu te overstijgen,
boven onszelf uit te stijgen...
onze opdracht te vervullen in deze lage wereld.
Deze beproeving zou ons niet worden opgelegd als we ze niet konden weerstaan.
Waarom heeft God de lust geschapen ?
Voor de reiniging van de ziel.
Wij hebben hier een opdracht.
God maakt geen schepselen met foutjes.
Goddelijke foutjes bestaan niet !
Bewonder de schoonheid,
de complexiteit !
Jij bent een meesterwerk !
De uitdaging die een mens moet aangaan, is voor iedereen anders.
En dit is de onze. Wij alleen kunnen ze overwinnen.
Een gewone mens kan dit nooit begrijpen.
Ik ben vandaag naar de rituele baden geweest.
Help mij.
Aaron?
Wat ?
Kan je me helpen met het vlees ?
Kom.
Draai je om.
Rustig.
Rustig aan.
Nog een beetje.
Hef het omhoog.
Help me even.
Nu die kant op.
Ben je klaar ?
Nog een ogenblikje.
Gaat het niet ?
Toch wel.
Waarom kijk je dan zo ernstig ? Lach toch, het werk zit erop.
Lach dan !
Gaat het ?
Heb je honger ?
Ik heb honger.
Kom, laat ons wat eten.
Heb jij nog niet gegeten dan ?
Nee, ik heb op je gewacht.
Had je veel werk ?
God zij dank.
Dat is goed, niet ?
Ja.
Ik kwam Rabbi Weizman tegen.
Hij is opgetogen dat de slagerij terug open is.
Wat scheelt er ?
Niets.
Het is goed dat we geopend hebben voor de feestdagen.
Zijn Naam zij geloofd en geprezen.
Dat wij hier getuige mogen zijn van zijn Rijk,
en dat het mag voortleven in het huis van Israël
nu en in alle tijden. Amen.
Hij blijft Sarah ontmoeten.
Wie ?
Israël Fisher.
De jongen die ik je heb aangewezen.
Kijk naar zijn vader. Die man lijdt eronder.
Het is niet eenvoudig een bruidegom te vinden voor Sarah.
Hoe gaat het met je, Sarah?
Dat gaat wel, God zij dank. Is mijn bestelling klaar ?
Ja. Klein ogenblikje.
Papa!
Je mag hier niet lopen. Dat weet je heel goed.
Papa, ik moet naar het toilet.
Zo, je bestelling.
Dank je. Wat is mijn schuld ?
Betaal volgende keer maar.
Buiten, jij. Je mag hier niet komen.
Buiten !
Ik wil nu betalen.
Maal het vlees.
Jij wil betalen. Goed...
dat is 90 shekels, alsjeblieft.
Is mijn vlees klaar ?
De kippenbillen...
- Papa, het toilet... - Hou op !
Het regent, het regent !
Kan je vanavond niet wat vroeger naar huis komen?
Ik zal mijn best doen.
Tot straks.
Kom liefje, let op de plassen.
God beloofde aan de deugdzamen,
samen met hen aan tafel te zitten in het Paradijs.
Maar de Talmoed zegt...
...dat dit niet alleen voor de deugdzamen is.
Deze belofte doet God aan ieder van ons.
Hoezo ?
Zelfs de onwetenden van Israël,
hebben vele goede daden verricht.
Wij zijn allen deugdzaam. Zelfs de zondaars.
Wanneer men een beproeving niet heeft doorstaan,
moet men blijven proberen deugdzaam te worden.
En hij die bezwijkt voor de zonde, moet nog niet wanhopen.
Want God zal een nieuwe beproeving op zijn pad sturen.
En wanneer hij die zal doorstaan, zal hij ondanks ...
eerdere mislukkingen, toch nog tot de deugdzamen behoren.
Uw leringen zijn meer waard dan een overvloed aan goud en zilver.
dan een overvloed aan goud en zilver.
Hoe is het zover met me kunnen komen?
Gezegend zij Gij, de Eeuwige, Koning van het Heelal,
die ons ons dagelijks brood verschaft.
Laat het u smaken.
Het smaakt lekker.
Hier heeft men hem te rusten gelegd, Menachem Fleischman,
zijn gedachtenis weze gezegend.
Dat zijn ziel onder de levenden moge blijven.
Het ga je goed.
Shalom.
Shalom aleichem.
Luister, Aaron.
De jongen die nu voor je werkt, heeft hier niets te zoeken.
Wat wil je daarmee zeggen ?
Dit gaat nog slecht aflopen.
Er wordt over hem gepraat...
Hij laat mensen afdwalen van het rechte pad.
Luister goed,
breng hem niet in ons huis.
Breng hem niet mee naar onze synagoge,
of naar onze wijk.
Ezri!
Ik heb me overslapen.
Weet je wel hoe laat het is ?
Waarom heb je me niet gewekt ?
Erkende kosher slagerij.
Gesloten.
Dit nieuws vervult ons met woede.
Er zijn vreselijke mistoestanden ontstaan in onze eigen wijk,
door misdadige lieden.
Een vreselijk onheil bedreigt nu de gelovigen
die zullen lijden wanneer ze hulp willen bieden.
Wees gewaarschuwd : het kwaad bevindt zich onder ons.
Er lopen hier slechte mensen rond
die zich voordoen als deugdzamen...
Goede dag, Sarah. Hoe gaat het met je ?
Goed, God zij geloofd.
Heb je Aaron gezien ?
Nee, het spijt me. Is hij niet in de slagerij ?
Die is gesloten.
Ik heb hem niet gezien.
- Heb je hem vanmorgen gezien ? - Nee.
... en dat hij vrede moge brengen, genade en welslagen...
Jacob!
- Wat doe je toch ? - Moge God je bewaren.
Hoe was je dag ?
Ik heb hard moeten werken.
Wat scheelt er ?
Alles is goed, Rivka. Je beeldt je maar wat in.
Shalom.
Is Aaron niet hier ?
Nee.
Dat is een goed teken.
Wat bedoel je ?
Het is een goed teken dat hij je alleen durft laten.
Ik had graag was schoudervlees.
Zeker.
Het mag wel iets groter zijn.
Het is toch vers, hoop ik ?
Jazeker, het is van gisteren.
Ik neem het ganse stuk.
Kan je het pareren?
Dank u.
Je hebt goed geleerd hoe het moet.
Dank u.
Het moet moeilijk voor je zijn, zo alleen.
Kom vanavond bij ons dineren.
Dat de vrede moge neerdalen uit de hemel...
Amen.
Hij die de vrede in de hemel bewaart, laat Hem de vrede onder ons brengen,
en naar zijn volk van Israël.
Amen.
Ik zal met hem spreken, maar ga met me mee.
Ga maar zonder mij.
Hij wordt gek van ellende.
- Wie ? - Mordechaï.
Zo is het wel genoeg.
Je moet met me meekomen, Aaron. Voor Sarah.
Ik heb zelf problemen. Dit is niet het juiste moment.
Toch wel, dit is het ideale moment.
Papa, ga er niet heen.
Ik had er al veel langer een eind aan moeten maken.
Kom op, we vertrekken!
Binnen.
Shalom aleichem.
Waarom zijn jullie gekomen ?
Je weet heel goed waarom !
- Laat ons gaan zitten. - Ik sta hier goed.
Israël, je weet wie wij zijn.
Laat ons gaan zitten en praten.
Ik heb jullie niets te zeggen.
Israël, je bent van de weg afgedwaald...
Sarah is gekoppeld en het huwelijk is geregeld.
Vanaf dit ogenblik blijf je dus uit haar buurt.
Geen afspraakjes geen telefoontjes,
geen enkel contact meer.
Wilt u het leven van uw dochter vernietigen ?
Vertel me niet wat ik met mijn dochter moet doen, schaamteloze vlerk !
Wij zijn hier niet om spelletjes te spelen.
Zij is mijn leven.
Laat mijn dochter met rust !
Het is geen kind meer.
Als je moeder hier niet was...
Ik hou van haar !
Voor haar zou ik de ganse wereld met mijn blote handen vernietigen.
Jij houdt van haar ?
Ben je niet beschaamd, in het bijzijn van haar vader ?
Wij hebben de bewakers verhinderd om hier naartoe te komen.
Weet je wat ze met je zouden doen ?
Ze zouden op je deur kloppen.
Je zou opendoen. Ze zouden je boeltje inpakken.
En dan zouden ze je verdrijven.
Je moeder zou het uitschreeuwen, maar niemand zou je te hulp komen.
Zelfs wanneer je naar de synagoge zou vluchten, ze zouden je niet binnen laten.
want iedereen zou weten wat er aan de hand is.
Het kan niet, wat je van plan bent. Begrijp je dat ?
Nathaniel, geef dit door aan je vader.
Eet.
Papa, ik had 20 punten in de Torah-klas.
Bravo.
Zeer goed.
Goed.
Ik wilde het je laten zien, maar je was niet in de slagerij.
Er is een schandaal uitgebroken in onze wijk.
Jullie zijn gewaarschuwd !
Bekendmaking aan alle klanten van de slagerij.
Er werd vastgesteld dat deze slagerij niet kosher is,
ondanks het certificaat dat op de deur plakt.
Opgelet voor onrein voedsel !
Dit is een oproep aan alle gelovigen,
om deze bedenkelijke slagerij te mijden,
waar zondaars zich voordoen als deugdzamen,
om zich in onze wijk te komen vestigen...
Hij is onrein !
... De eerbare jongeman, genaamd Yeoudah Stern,
zal huwen met een meisje van zijn leeftijd, de eerbare maagd, Sarah Katz,
tijdens een gezegende ceremonie
volgens de godsdienst en de wetten van Mozes en van Israël.
Men zal er over spreken
in de bergen van Judea
En in de straten, de straten...
van Jeruzalem.
Kreten van vreugde en plezier...
Een schandaal heeft zich voorgedaan in onze wijk
Geheiligd en gezegend zij Zijn Naam.
... Dat wij hier getuige mogen zijn van zijn Rijk.
en dat het mag voortleven in het huis van Israël.
Nu en in alle tijden.
Amen.
Zo kan het niet meer verder.
Ik heb een familie, een vrouw en kinderen.
En ik, ik heb alleen maar jou.
Ik zal je in bescherming nemen.
Deugdzame ! Doe wat juist is. Je heb niet naar ons geluisterd.
Wil je dat niemand meer naar je winkel komt ?
Dat we je zaak saboteren ?
Dat iedereen zegt...
dat hier onrein voedsel verkocht wordt ?
Je zal niet alleen je winkel moeten sluiten,
maar ook met je vrouw en je kinderen deze wijk moeten verlaten
als ze nog met je meewillen.
Je zal moeten vertrekken, je zal geen keuze hebben.
Doe wat juist is !
Hoe deugdzaam je ook bent, jij hebt niet meer te kiezen.
Shalom aleichem !
Wat is het probleem, vrienden ?
Is het vlees uitverkocht ?
Rabbi Weizman, luister. Wij...
Ik neem de verantwoordelijkheid hier over.
Ik zal met hem spreken.
Het is een heikel punt. Het had gisteren al geregeld moeten worden.
Er is geen tijd meer te verliezen.
Ik ken hem, en ik kende ook zijn vader zaliger.
Hij kan nog genieten van de verdiensten van zijn voorvaderen.
Zijn vader was een eerlijk man.
Toch mogen we hier geen risico nemen.
Dat zou niet verantwoord zijn tegenover onze kinderen.
Het is een zaak van leven of dood !
U bent het die al bloed vergiet. En zonder één enkel bewijs.
Wij willen het risico niet lopen.
In naam van de ervaring die je hier jezelf toedicht...
...kom kijken wat zich hierboven heeft afgespeeld.
We zullen niet accepteren dat de tedere zieltjes...
van onze kinderen gevaar lopen.
Het kwaad heeft reeds bezit van je genomen.
Welke onreinheden hebt u hier als kosher aangeboden ?
Wat weet jij van kinderen af, rekel. Scheer je weg van hier !
- Wat voor Torah-leerlingen zijn jullie ? - We blijven.
Ik neem hier de beslissingen. En jullie zullen gehoorzamen, ellendelingen !
Scheer jullie weg ! - Jullie hoogmoed kent geen grenzen.
Ga weg ! Schande over jullie !
Wat is er zo moeilijk aan hem te zeggen dat hij weg moet ?
Waarom ben je zo koppig ?
Wat is de reden, Aaron?
Wat is er aan de hand ? Heeft je vader je tong afgesneden?
Om de liefde Gods, spreek dan toch ! Waarom zeg je niets ?
Ik leef nu.
Ik heb hem nodig.
Ik was dood.
Nu leef ik weer.
Ephraïm.
Nu is het jouw beurt.
Zondaar !
Je sleurt anderen mee in de zonde !
Jij krijgt geen plaats in het Paradijs, zondaar.
We mogen niet meer met je omgaan.
We moeten je verbannen !
Het is verboden om je nog te benaderen !
Ga weg van hier !
Scheer je weg !
Ezri.
Ik weet het.
Waar bid je voor ?
Waar wil je naartoe ?
Ik wil hier blijven.
Wil jij dat ik weg ga ?
Nee. Maar het is jouw beslissing.
Ik moet daar niet over nadenken. Ik wil hier blijven.
Wat moeten we nu doen ?
Dit is onze thuis.
Ik heb het kwaad niet in huis gehaald.
Het kwaad is niet van mij en het zit ook niet in mij.
Het zijn enkel mijn slechte neigingen
die de overhand hebben gekregen.
Ik heb het kwaad niet in huis gehaald.
Ja...
Neem me in bescherming tegen hen.
Einaym pekukhot (Eyes wide open) Nederlandse ondertiteling : Magiclife